Od czwartku, 17 kwietnia 2025 roku, w Polsce weszły w życie przepisy wprowadzające zakaz fotografowania, filmowania i innego rodzaju utrwalania obrazu określonych obiektów mających kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Zmiany te wynikają z nowelizacji Ustawy o obronie Ojczyzny oraz nowego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Celem nowych regulacji jest przeciwdziałanie działalności szpiegowskiej i zwiększenie bezpieczeństwa infrastruktury o strategicznym znaczeniu.
Zakaz fotografowania – Przepisy
Nowe przepisy obejmują szeroki katalog obiektów. Głównie dotyczy to:
- Obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa.
- Obiektów należących do resortu obrony narodowej, nawet jeśli nie zostały uznane za szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa.
- Obiektów infrastruktury krytycznej.
- Osób i ruchomości znajdujących się na terenie tych obiektów.
Kluczowe jest to, że zakaz fotografowania obowiązuje w odniesieniu do obiektów, które zostały wyraźnie oznaczone specjalnym znakiem graficznym informującym o zakazie. Brak odpowiedniego oznakowania co do zasady oznacza, że zakaz w danym miejscu nie obowiązuje, choć zawsze należy zachować ostrożność i zdrowy rozsądek w pobliżu wszelkiego rodzaju obiektów wojskowych czy strategicznych.
Konsekwencje złamania zakazu fotografowania mogą być surowe. Ustawa przewiduje kary w postaci aresztu, grzywny, a także przepadku przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia, co w praktyce oznacza możliwość konfiskaty aparatu fotograficznego, kamery czy smartfona. Wysokość grzywny może wahać się od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Zakaz fotografowania a Drony i Operatorzy
Nowe przepisy mają istotne znaczenie dla operatorów dronów. Wyszczególnienie w przepisach zakazu utrwalania obrazu „w inny sposób” oraz explicitne wskazanie, że zakaz obejmuje fotografowanie i filmowanie „z poziomu terenu, jak i z powietrza”, jasno wskazuje, że operacje dronami nad lub w pobliżu oznaczonych obiektów są objęte nowymi regulacjami.
Problemy dla operatorów dronów i samego sektora dronowego wynikające z wprowadzenia zakazu fotografowania są wielorakie:
- Ograniczenie możliwości wykonywania lotów: Operatorzy dronów, zarówno rekreacyjni, jak i komercyjni, muszą być świadomi lokalizacji obiektów objętych zakazem i unikać lotów w ich pobliżu, jeśli celem jest filmowanie lub fotografowanie. Nawet nieumyślne naruszenie zakazu może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, włącznie z konfiskatą drona.
- Trudności w identyfikacji stref zakazu: Chociaż przepisy wymagają oznaczania obiektów, pełna lista lokalizacji objętych zakazem nie jest jawna. Może to stanowić wyzwanie dla operatorów dronów planujących loty, zwłaszcza w mniej oczywistych miejscach, które mogą być uznane za infrastrukturę krytyczną (np. niektóre mosty, przepompownie, elementy sieci energetycznych czy telekomunikacyjnych).
- Konieczność uzyskiwania zezwoleń: W przypadku potrzeby wykonania zdjęć lub nagrań z powietrza nad lub w pobliżu oznaczonych obiektów, konieczne będzie uzyskanie odpowiedniego zezwolenia od podmiotu odpowiedzialnego za ochronę danego obiektu. Proces ten może być czasochłonny i skomplikowany, co wpłynie na realizację projektów wymagających użycia dronów.
- Wzrost ryzyka prawnego: Operatorzy dronów działający komercyjnie, np. w branży geodezyjnej, inspekcyjnej czy medialnej, muszą z najwyższą starannością weryfikować plany lotów pod kątem objęcia danego obszaru zakazem fotografowania. Zwiększa to ryzyko nieświadomego naruszenia przepisów i potencjalnych sankcji.
- Wpływ na hobbystów i entuzjastów: Osoby wykorzystujące drony rekreacyjnie do filmowania krajobrazów czy ciekawych miejsc również muszą zachować szczególną ostrożność. Nieświadome sfotografowanie lub nagranie obiektu objętego zakazem, nawet z dużej wysokości, może nieść za sobą negatywne konsekwencje.
Zakaz fotografowania – Podsumowanie
Wprowadzenie zakazu fotografowania obiektów krytycznych jest odpowiedzią na współczesne zagrożenia bezpieczeństwa. Jednocześnie stanowi wyzwanie dla użytkowników nowoczesnych technologii, w tym operatorów dronów, którzy muszą dostosować swoje działania do nowych regulacji prawnych i z najwyższą starannością planować każdy lot, aby uniknąć naruszenia przepisów i związanych z tym dotkliwych konsekwencji. Kluczowe dla bezpieczeństwa prawnego operatorów będzie jasne i powszechne informowanie o lokalizacjach objętych zakazem poprzez odpowiednie oznakowanie terenu.